Goede voornemens aan het begin van elk jaar zijn altijd gedoemd om in de vuilbak te eindigen. Ook dit jaar blijkt een zeer moeilijke start te zijn, toch op literair vlak. Op andere gebieden is er dan weer een enorme vooruitgang geboekt. In 2025 was dit hetzelfde liedje. Het begint een gewoonte te worden.
‘De laatste hoop’ is het zesde en laatste boek uit Serie 4 ‘Teken van de sterren’.
Als grote fan en niet veeleisend maar toch een tikkeltje kritisch, was dit boek eerder een teleurstelling. Buiten dat er actie en verrassende omwentelingen waren, heb ik dit boek verder niet met veel enthousiasme gelezen. Het leek alsof de auteurs nog hun deadline moesten halen.
Er gebeurt aanzienlijk minder. Alles lijkt te draaien rond het Duistere Woud. De katten uit het verre verleden passeren ook allemaal de revue. Van alle clans staat er een namenlijst vooraan in het boek, maar de overleden katten staan er niet in. Soms is het moeilijk te volgen en moet je behoorlijk in het geheugen gaan graven.
Qua taal: het woord ‘grauwen’ kom heel veel voor en begint te vervelen.
Nikolaj Gogol was een Russisch schrijver die geboren werd in 1809 in het huidige Oekraïne. Van 1834 tot 1835 was hij hoogleraar in Sint Petersburg maar nam daar zelf ontslag. Hij reisde nadien door Europa en heeft op diverse plaatsen gewoond. Vanaf 1835 legde hij zich toe op schrijven. Gogol schreef ook nog poëzie, verhalen en toneelstukken. Met het verhaal ‘De mantel’ is Gogol befaamd geworden. ‘De revisor’ is dan weer een bekend toneelstuk.
Arthur Langeveld is de vertaler van deze editie. Er zijn trouwens meerdere vertalingen van Dode Zielen in omloop. Langeveld – die ook Oblomov van Gontsjarov heeft vertaald – is bekroond met de Marinus Nijfhoff Prijs.
Een wegwijzer voor de Belg-Nederlander in de Russische literatuur
De Russen in een boek
Mettertijd heb ik de Russische literatuur weten te appreciëren. De auteur die me over de streep getrokken heeft, is Gaito Gazdanov met ‘Het fantoom van Alexander Wolf’. Ook Fjodor Dostojevski ‘De idioot’ heeft me bekoord. En natuurlijk John Boyne. Maar de meeste Russische namen komen voor in ‘Dode zielen’ van Gogol.
De Russische literatuur is in taal overvloedig en heel gedetailleerd op een aangename manier. En qua onderwerpen en thema’s: het ligt me wel. De Russische auteurs lijken diepgaander te gaan, terwijl de Westerse schrijvers eerder op het oppervlakkige blijven. Er zijn natuurlijk altijd uitzonderingen.
Een mooie hommage aan zijn grootvader en aan alle soldaten
De auteur
Stefan Hertmans is een Belgische auteur (°1951) die tal van literaire prijzen won. Voor zijn debuutroman Ruimte (1982) ontving hij de Prijs voor het Beste Debuut. Ook essays, dichtbundels en theaterstukken heeft Hertmans geschreven. ‘De opgang’ (2020) en ‘Dius’ (2024) zijn de vrij recente romans.
Korte inhoud
‘Oorlog en terpentijn’(2013) is gebaseerd op enkele cahiers die hij van zijn grootvader kreeg in de jaren 1980. Urbain Martien, Hertmans grootvader, was een gedecoreerde trouwbewuste soldaat in de eerste wereldoorlog. Stefan Hertmans reconstrueert zijn leven.