Hoe duur was de suiker

Cynthia Mc Leod

Een eerlijke kijk op het Surinaamse plantage- en slavenleven eind 18^e eeuw.

Genre: Historische roman                  Mijn waardering: **** (4)

De auteur

‘Hoe duur was de suiker’ is een historische Surinaamse (verfilmde) roman van de schrijfster Cynthia Mc Leod. Het was het debuut van deze Surinaamse schrijfster dat in 1987 gepubliceerd werd. Nadien schreef ze nog romans zoals ‘Vaarwel Merodia’ en ‘Zenobia, slavin op het paleis’. Doordat Mc Leod in Suriname geboren en getogen was en degelijk onderzoek heeft gedaan naar de geschiedenis van dit land, specialiseerde ze zich in het schrijven van historische romans over de slavernij.

Korte inhoud

‘Hoe duur was de suiker’ speelt zich af aan het einde van de 18^de eeuw (1765 – februari 1779). Een Joodse plantersfamilie woont er samen met hun lijfslaven ten tijde van slavenopstanden op de Jodensavanne. Liefde, bedrog, (on) menselijkheid, machtsmisbruik maar ook religie zijn thema’s die aan bod komen.

Leeservaring

Omdat dit boek in Hebban 1000 stond, heb ik dit gelezen. Dit was meteen ook de eerste Surinaamse literatuur dat ik ooit las, maar niet de eerste historische roman.

Het eind 18^de eeuwse tijdsbeeld is goed neergezet. Ook de Surinaamse levensstijl, de gewoontes en het leven op een plantage is goed beschreven.

Dat Cynthia Mc Leod degelijke research naar onder andere slavernij heeft gedaan en spreekt met kennis van zaken, daar is deze roman een goed bewijs. Het is ook bewonderenswaardig hoe zij zich kan inleven in zowel de meesters als in de slaven. En ook in deze ‘groepen’ brengt Cynthia onderscheid. De goede meesters en de slechte. De slaven die goed behandeld worden en tevreden zijn. De slaven die onmenselijkheid kennen en dit ook niet overleven. Mc Leod beschrijft dikwijls gedetailleerd de situaties die soms wansmakelijk zijn. Onthou hierbij goed dat het een historische roman is en dat zulke situaties wel gebeurd zijn. Niet alleen bedrog, machtsmisbruik, hebberigheid en onmenselijkheid zijn thema’s die in deze roman aangehaald worden. Maar vooral ook de liefde: de onmogelijke liefde, de rare liefde, de beredeneerde liefde, ouderliefde, vergeten liefde, verloren liefde, … met zijn intriges en jaloezie.

‘Hoe duur was de suiker’ draait vooral rond de rijke plantersfamilies en de slaven lijken slechts een bijrol te hebben. Dat las ik in andere recensies als minpunt. Maar zo heb ik het niet ervaren. De auteur heeft voldoende aandacht besteed aan zowel de plantersfamilies als de slaven.

Qua opbouw is het verhaal logisch en staat stevig in zijn schoenen. Cynthia Mc Leod hanteert een vlotte schrijfstijl waardoor het verhaal prettig maar vooral begrijpelijk leest. Van de Surinaamse geschiedenis en cultuur heb ik niet zoveel kaas gegeten. Dit boek zou moeilijk te bevatten zijn, maar het tegendeel is waar.

Wat me ook aangenaam verrast en wat zeker een meerwaarde is, zijn de filmfoto’s. Als leek in de Surinaamse geschiedenis kan je je het dan nog beter voorstellen.

De personages zijn goed uitgewerkt en contrasteren qua karakter meer dan voldoende ten opzichte van  elkaar.

Een minpunt is de hoeveelheid aan namen. Ik heb een hele lijst opgemaakt, eigenlijk noodgedwongen, om vlot te kunnen volgen. Het zijn veel personages (plantersfamilies), met elk hun lijfslaven en slaven. Daarbij komen nog de andere plantersfamilies. En ook nog eens de namen van de plantages. Het zijn er echt veel.

Over de titel valt niet te discussiëren. Zonder enige twijfel is dit een titel die de volledige lading dekt van de inhoud. Hij is ook voor meerdere interpretaties vatbaar. Want suiker was destijds kostbaar. Maar tegelijk heeft de titel ook betrekking op de hoge kostprijs die slaven – en ook sommige plantersfamilies – moesten betalen op fysiek en emotioneel vlak. Goed gekozen en to the point titel.

Conclusie

Een historische Surinaamse roman die een must-read is. Een eerlijke maar harde kijk en weergave van het leven op de Surinaamse plantages. Op een vlotte en niet vervelende manier gebracht.

Uitgeverij:     Oorsprong                                         Jaar 1987

Pagina’s: 292

Vertaling:

Verschijningsvormen: paperback/hardcover/e book/ ebook kobo plus