Auteur: Lev Tolstoi
Een literaire tovenaar – entertainer – filosoof
Genre: Russische literatuur Mijn waardering: **** (4)
De auteur
Leo (of Lev) Tolstoi is een gezegevierd Russisch auteur van onder andere het lijvige boek ‘Oorlog en Vrede’. Hij staat bekend om zijn omslachtige werken maar ook om zijn prachtige taal.
Anna Karenina is een lijvig boek, volledig in de gekende stijl van Tolstoi geschreven. Deze liefdesgeschiedenis is ook prachtig verfilmd.
Wils Huisman heeft deze Russische roman zeer mooi vertaald naar het Nederlands.
Korte inhoud
Anna Karenina, geboren als Anna Arkadjezna,is gehuwd met de twintig jaar oudere Aleksey Karenin. Maar mettertijd voelt Anna Karenina zich opgesloten en beperkt in haar huwelijk. Anna begint een relatie met de losbandige militair Vronski. Vanaf dan gaat het bergaf.
Verwachting
Jaarlijks maak ik een literaire doelstelling. In 2026 was een van mijn doelen boeken te lezen die in de Hebban 1000 lijst stonden en boeken die meer dan 700 bladzijden telden. Anna Karenina stond op beide lijsten. Ik heb al ervaring met Russische literatuur, die me heel goed beviel. Benieuwd wat Tolstoi me te bieden heeft.
Leeservaring
Tolstoi en verwachtingen… ze liggen heel hoog. Een uitmuntend Russisch schrijver die lijvige werken neerpent, maar toch beklijvend blijft. Alsof Tolstoi – en nog andere Russische schrijvers trouwens – kunnen toveren met woorden, zinnen, situaties, … . Tristesse alom, maar toch moet je niet janken. Om- beschrijvingen van mensen, situaties, huizen, natuur, … het is voortreffelijk. Belangrijk is: het verveelt niet. Ik geloof dat het is omdat Tolstoi niet lang blijft stilstaan bij iets. Even en uitgebreid, maar dan gaat hij gewoon verder als een trein.
Misschien is de subtiele humor ook wel een doorslaggevende factor? Want dat steekt er zeker in. Kleine details die situaties en personages uniek maken en een eigenheid geven die uitvergroot wordt. Zo beschrijft Tolstoi bijvoorbeeld de man van Anna. Na enkele jaren huwelijk komt ze tot de conclusie dat hij grote oren heeft. ‘Oh, mijn hemel, wat heeft hij toch grote oren’. In deze bespreking is het uit de context genomen, maar in het boek is deze uitspraak hilarisch.
Tolstoi laat ook emoties tot leven komen. Terwijl je het boek leest, beleef je het ook. Beleef je de emoties van elk personage. Beleef je de situaties die gedragen worden door onderliggende emoties.
Wat ik bij andere auteurs als een minpunt ervaar, zie ik het bij Tolstoi als een pluspunt. Dat zijn de hele lange zinnen met blijkbaar oneindige beschrijvingen. Zo lezen we: ‘… en hij stond op, trok zijn grijze met blauwe zij gevoerde ochtendjas aan, knoopte het koord vast, haalde diep met zijn brede borst adem, liep met de gewone energieke stap van zijn naar buiten staande voeten, …’ . In deze zin weten we alles. Wie en wat hij doet en wat zijn fysieke opvallende kenmerken zijn. Bij Tolstoi past dit, hij kan deze schrijfstijl ook hanteren.
Wat me opviel was dat Tolstoi wel een erg gedetailleerde en langdradige uiteenzetting deed over het paardenrennen. In tegenstelling tot zijn andere ‘langdradigheden’, bleef dit maar bladzijden lang duren, terwijl er eigenlijk niets gebeurde.
Personages
In de Russische literatuur is het heel dikwijls moeilijk te volgen omdat er specifieke regels gelden voor naamgebruik. Het kan zijn dat namen veranderen, maar toch hetzelfde personage vertegenwoordigen. Mijn blog ‘Russische namen in de literatuur’ kan je van dienst zijn en helpen.
Tolstoi – en nog andere Russische schrijvers – zijn meesters in personages te beschrijven alsof iedereen een hoofdrol geeft. Genereus, maar als Westerse lezers is het soms moeilijk te volgen. Tolstoi introduceert een personage, beschrijft hem/haar van naaldje tot draadje om vervolgens te moeten constateren dat het maar een zeer kleine bijrol was.
Een tip is om een lijst bij te houden van de personages. Zo heb je ook een kijk of de familiebanden die in deze roman toch belangrijk zijn.
Conclusie
De naam Tolstoi en de omvangrijkheid van het boek schrikken af om het te lezen. Zelf heb ik er een maand over gedaan. Het is eerder een moeilijk boek om te lezen, vooral vanwege de vele vele personages. Maar als je een lijstje of overzicht maakt, is dit geen obstakel meer.
Neem deze klassieker ter hand, het is een uitdaging waar je geen spijt van krijgt.
Details
| Uitgeverij: Atlas contact Jaar 1878 1ste uitgave |
| Pagina’s: 952 |
| Vertaling: |
| Verschijningsvormen: paperback / hardcover / e-book/ kobo-plus |